Razgovor sa Spahijom Kozlićem: Udruženje Eidos, godina dana od prvog “Filozofskog cafea” u Zenici

Spahija Kozlić, rođen 1965. godine u Zenici. Diplomirao filozofiju i sociologiju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu. Postdiplomski studij iz filozofije na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu okončao 03. jula 2008. odbranom magistarske teze na temu Simmelova kritika moderne i time stekao naučni stepen magistra filozofskih nauka.
Doktorsku disertaciju pod nazivom Istraživanje značenja fenomena slobode u doba tehnike – Prilog analizi dekonstrukcije humanuma odbranio 25. juna 2011. godine na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci i time stekao naučni stepen doktora filozofskih nauka.
Na Univerzitetu u Zenici je angažovan od oktobra 2005. godine kao asistent, potom viši asistent. Nakon odbranjene doktorske disertacije biran je u zvanje docenta, a od oktobra 2016. godine je vanredni profesor na naučnoj oblasti Filozofija. Od novembra 2011. godine obavlja funkciju predsjedavajućeg Naučno-nastavnog vijeća Pravnog fakulteta UNZE.
Član je Bioetičkog društva BiH. U nekoliko navrata bio spoljni saradnik na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Tuzli gdje je kao docent izvodio nastavu iz Savremene filozofije. Predsjednik je Udruženja za filozofiju i društveno-humanistička istraživanja “Eidos”, te glavni i odgovorni urednik Časopisa za filozofiju i društveno-humanistička istraživanja “Eidos”

Udruženje za filozofiju i društveno – humanistička istraživanja Eidos danas bilježi godinu dana od održavanja prvog Filozofskog cafea u Zenici. S tim u vezi vođen je razgovor sa predsjednikom Udruženja Eidos, profesorom Spahijom Kozlićem. Dio razgovora posvećen je dosadašnjem radu udruženja ali i budućim planovima, aktivnostima i projektima Udruženja Eidos.

Šta je uticalo da se u ova nefilozofska vremena ipak osnuje jedno udruženje koje se bavi filozofijom i društveno – humanističkim istražvanjem?

Nekoliko je razloga zbog kojih smo se odlučili pokrenuti aktivnosti kroz formiranje Udruženja za filozofiju i društveno-humanistička istraživanja „Eidos“, a ključna su dva. Prvi je taj da smo htjeli proširiti forme akademskog djelovanja kroz uvođenje malo drugačijeg pristupa pristupa filozofiji i društveno-humanističkim disciplinama koji nije dominantno prisutan na univerzitetima. Radi se o pokretanju časopisa, organizaciji naučnih skupova, istraživanju bitnih fenomena današnjice, izlasku iz amfitetatra kroz filozofski kafe, i tako dalje. Drugi razlog je taj što smo ustanovili da je na univerzitetima u Bosni i Hercegovini djelovanje počesto okoštalo, izbirokratizirano i tromo, pa je bilo potrebno skinuti stege takvog pasivizma i nepotrebnog birokratiziranja. U krajnjoj instanci, htjeli smo djelovanje prilagoditi vremenu u kojem živimo i izmijenjenim okolnostima u kojima žive oni koji se danas bave naukom.

Ko su „krivci“ koji su inicirali pokretanje „Udruženja Eidos“?

Ideja se rodila 15. marta 2017. godine, a „po-rodili“ smo je ja, pokojni Željko Škuljević, Dževad Drino, Aras Borić, Bernard Harbaš i Nebojša Vasić. Nas šestorica smo time postali i osnivači Eidosa. Nakon te ideje krenuli smo u pravno-proceduralne aktivnosti koje su trajale nekoliko mjeseci i rezultirale zvaničnom registracijom Udruženja kod Ministarstva pravde Bosne i Hercegovine. Dakle, imali smo osnivačku skupštinu i na njoj izvršili izbor predsjedavajućeg skupštine, predsjednika i potpredsjednika Udruženja, i tako dalje. Tek tako smo mogli i zvanično pokrenuti aktivnosti kroz plan koji smo pri tome napravili.

 Koji su osnovni ciljevi „Udruženja Eidos“?

Ciljevi udruženja mogu se svesti na sljedećih deset tačaka:

podrška inicijativama koje podstiču razvoj filozofije, te društvenih i humanističkih nauka;

podizanje nivoa znanja građana BiH o značaju istraživanja u društvenim i humanističkim naukama;

podizanje nivoa znanja građana BiH o ulozi društvenih i humanističkih nauka;

promovisanje saradnje između univerziteta, fakulteta, instituta i centara koji se bave filozofijom, te društvenim i humanističkim naukama;

promovisanje standarda u domenu slobode mišljenja, istraživanja i javnog izražavanja;

organizovanje različitih vidova naučno-istraživačkih skupova u Bosni i Hercegovini u oblastima filozofije, te društvenih i humanističkih nauka u svrhu ostvarivanja ciljeva djelatnosti Udruženja, u skladu sa Zakonom;

rad na kreiranju i koordinacija projekata koji afirmišu znanja iz oblasti društvenih i humanističkih nauka;

fokusiranje rada na programe, inicijative i kampanje s ciljem promovisanja principa slobodnog dijaloga u BiH;

publikovanje rezultata svog rada kroz različite časopise, knjige, zbornike, brošure i sl. u svrhu ostvarivanja ciljeva djelatnosti Udruženja, u skladu sa Zakonom;

internacionalizacija pitanja kojima se Udruženje bavi, naročito saradnja sa srodnim udruženjima u BiH i svijetu.

Koje su dosadašnje aktivnosti provedene u okviru „Udruženja Eidos“?

Iste godine, dakle 2017., smo pokrenuli časopis za filozofiju i društveno-humanistička istraživanja „Eidos“, utvrdili uređivačku politiku, izabrali uredništvo i savjet i do sada su izašla dva broja časopisa, prvi koji je tematizirao odnos postmoderne i religije, a drugi je dao akcenat na misao Karla Marxa povodom 200 godina od njegovog rođenja. Pored toga, startali smo i pokretanjem izdavačke djelatnosti pa smo do sada objavili dvije knjige (Traktat o izvjesnosti Miodraga Živanovića i Etika Jasminke Babić-Avdispahić i Asima Mujkića), a u pripremi za štampu su još dvije i to zbirka pjesama studenata Univerziteta u Zenici i posthumna knjiga Željka Škuljevića pod naslovom O(bez)drumljenost.

Izdavačka djelatnost će se ralizirati kroz četiri biblioteke i to Episteme, Praxis, Theoria i Poiesis. Sljedeća aktivnost je bila organizacija naučnih simpozija pa smo do sada uspjeli organizirati jednu međunarodnu naučnu konferenciju pod naslovom Marx poslije Marxa Dvije stotine godina od rođenja Karla Marxa i jedan okrugli sto o utvrđivanju metodologije za istraživanje filozofske misli u Bosni i Hercegovini.

Nadalje, pokrenuli smo jedan vrlo ozbiljan, težak, ali i izazovan istraživački projekat. U pitanju je Filozofska misao u Bosni i Hercegovini, pionirski zadatak koji u povijesti Bosne i Hercegovine (izuzev nekoliko parcijalnih pokušaja) nije rađen. Prije godinu dana smo, na inicijativu jedne studentice, pokrenuli i Filozofski Kafe, serijal popularnih predavanja iz filozofije, a kada su studenti u pitanju, pri kraju smo okončanju projekta Studentski poiesis, Almanah poezije studenata Univerziteta u Zenici. Radi se o konkursu za objavu pjesama studenata Univerziteta u Zenici. Rezultat ovog projekta bit će zbirka pjesama koja treba iz štampe da izađe u narednih mjesec dana.

Već je godina dana kako Eidos provodi projekat Filozofskog cafea, kažite nam nešto o tom projektu.

Već sam spomenuo da je inicijativa za ovaj vid izlaganja i popularizacije filozofije potekla od jedne mlade osobe, studentice filozofije Teone Nešović. Odmah smo je prihvatili i otpočeli realizaciju u saradnju sa kafe barom Bonaparte kojeg vodi Alen Šabić i koji je rado prihvatio ideju da u njegovom baru bude okupljalište slušalaca filozofije.

Osnovni cilj ovakvog djelovanja jest izlaganje filozofije i savremenih pojava i problema u društvu u jednoj drugačijoj, popularnijoj formi, rekao bih inkluzivnijoj. Čini mi se da se mladi ljudi, posebno studenti, brzo zasite klasičnog studiranja na fakultetima i potreban im je ovakav, interaktivniji i bliži model govorenja. Pokazalo se da smo bili u pravu, jer je svako javno predavanje bilo izuzetno dobro posjećeno. Do sada su u ovoj formi govorili pokojni Željko Škuljević, ja, Nebojša Vasić, Bernard Harbaš, te Safet Bektović i Helge Svare iz Norveške, a teme su se kretale od pojma filozofije i čovjeka, preko orijentalne filozofije i postmoderne pa do praktičke filozofije.

Koji su budući planovi i projekti koje ćete provoditi okviru aktivnosti udruženja?

U narednom periodu planiramo nastaviti izdavanje časopisa  a ove godine je tema Filozofska misao u Bosni i Hercegovini. Osim toga, u pripremi su, kako sam rekao, dvije knjige, te naredne teme Filozofskog kafea o čemu će javnost biti na vrijeme upoznata. Tu su i planovi za nove simpozije i knjige, te internacionalizacija našeg udruženja. U svakom slučaju, nastavljamo sa intenzivnim aktivnostima na poljima koja su u fokusu Udruženja „Eidos“.

Razgovor vodio: Senad Arnaut