Ibn Arebi: Univerzalni čovjek ili logos

Ibn Arebi (1165. – 1240. god.)

Ова слика има празан alt атрибут; име њене датотеке је kjhkhkkhc48d.png
Ibn Arebi: Univerzalni čovjek ili logos

Jedna od osnovnih ezoteričnih doktrina u islamu koju je također po prvi put njenom sadašnjom terminologijom formulisao Ibn Arebi, jeste doktrina o Univerzalnom čovjeku (el – insan el – kamil), koja je tako dominantna u sufijskoj pLerspektivi da je nazvana odabranim principom sufizma. Univerzalni čovjek, koji je također i logos, jeste sveobuhvatna teofanija Božijih imena; on je cio Unverzum u svom unificitetu onako kako se vidi kroz Božansku Esenciju. On je prototip Univerzuma isto tako kao i čovjeka, čovjeka koji je mikrokosmos i koji u sebi sadržava sve mogućnosti koje postoje u Univerzumu. Mikrokosmos i makrokosmos stoje jedan prema drugome isto kao dva ogledala, i u svakom se reflektuje onaj drugi, a istovremeno obadva reflektuju kroz sebe svoj zajednički prototip koji je Univerzalni čovjek. Univerzalni čovjek u suštini je također i Duh ili Prvi Intelekt koji sadrži u sebi sve platonske ideje, kao Logos u učenjima Filona, koji je prvoistekli od Boga, i u kome su okupljene sve ideje.

Po učenju Ibn Arebija, Univerzalni čovjek ima tri suštinska aspekta, tj: kozmološki, poslanički i aspekt inicijacije. Sa kozmološkog i kozmogonijskog aspekta Univerzalni čovjek je prototip stvaranja koji u sebi sadrži sve arhitipove Univerzalne Egzistencije, tako da svi stepeni kozmičke egzistencije nisu ništa nego mnogobrojne grane Drveta bića čiji su korjenovi na nebu, na Božanskoj Esenciji, a grane i grančice i grančice rasprostrte po kosmosu.


Sa aspekta Objave poslanstva, Univerzalni čovjek je Riječ, vječno djelo Božije, čija se svaka posebna dimenzija identifikuje sa jednim od poslanika. Tako je svaki pojedini dio djela Fufus posvećen jednom od aspekata Univerzalnog čovjeka tj. jednom poslaniku koji svijetu otkriva jedan aspekt Božije mudrosti čije je oličenje on u svojoj unutrašnjoj realnosti. U tom svjetlu Univerzalni čovjek je Muhammedova a.s. Realnost (el – haqiqa – el muhammedijja) koja je svoju zemaljsku realizaciju ostvarila u poslaniku islama. Kao što sjeme kada se posije u zemlju prvo istjera mladice, zatim grane, zatim lišće, pa cvijet i najzad donese plod koji opet ima isto ono sjeme, tako se Univerzalni čovjek ili Muhammedova a.s. Realnost, koja je prvo stvorenje Boga manifestira na zemlji u vidu Muhammeda a.s. posljednjeg poslanika postojećeg ciklusa čovječanstva.

U pogledu duhovnog usavršavanja Univerzalni čovjek je model duhovnog života, pošto je on ličnost koja je ralizovala sve mogućnosti, sva stanja bića inherentna ljudskom stanju, i stigla dotle da potpuno zna šta znači biti čovjek. Na taj način, Univerzalni čovjek, prije svega su poslanici, posebno Poslanik islama, a zatim, evlike evlije, a posebno Polovi (qutb) svakog stoljeća čija je vanjska realnost kao i realnost drugih ljudi, ali čija unutrašnja realnost obuhvata sve mogućnosti koje pripadaju Univerzumu, zato što su oni realizovali u sebi sve mogućnosti svojstvene čovjeku, kao mikrokosmosu, i centru koji reflektuje univerzalne kvalitete.

Potencijalno je svaki čovjek Univerzalni čovjek, ali u stvarnosti se samo poslanici i evlije mogu nazvati takvom titulom i mogu se slijediti kao prototipovi duhovnog života i kao vodiči na stazama dospijeća do savršenstva.


Izvor: Sejjid Husejn Nasr: Tri Muslimanska Mudraca.
Ова слика има празан alt атрибут; име њене датотеке је kjhkhkkhc48d.png
Podržite naš rad čitanjem i dijeljenjem naših tekstova sa vašim prijateljima.
Hvala! ❤